Je zit met je gezin of je vrienden aan tafel. Het eten is goed, iedereen is er, en toch gebeurt er niets. Iemand scrolt onder tafel, iemand vraagt hoe de dag was en krijgt 'goed' als antwoord, en na twintig minuten staat iedereen weer op. Herkenbaar? Je bent niet de enige.

Wat er aan tafel verloren gaat
Ik werk al meer dan 30 jaar in de horeca en run al 20 jaar mijn eigen restaurant, Oakwood Grill. Duizenden avonden lang keek ik naar mensen aan tafel, en de laatste jaren zie ik het steeds vaker: mensen zitten naast elkaar, maar leven langs elkaar heen. De telefoon ligt naast het bord en wint het van het gesprek. Niet omdat mensen elkaar niet interessant vinden, maar omdat niemand weet hoe je een gesprek begint dat verder gaat dan het weer en het werk.

En dat is zonde, want aan tafel gebeurt het. Daar hoor je dat je dochter ergens mee zit, daar ontdek je dat je vriend een droom heeft waar hij nooit over praat, daar lach je samen om een verhaal dat je al tien jaar niet meer had gehoord.

Waarom 'hoe was je dag' niet werkt
De vraag 'hoe was je dag' is een gesloten deur. Het antwoord is bijna altijd 'goed' of 'druk', en daarna is het gesprek klaar. Wil je een echt gesprek, dan heb je een vraag nodig die een verhaal losmaakt. Het verschil zit in de vraag zelf. Vergelijk maar:

• 'Hoe was je dag?' tegenover 'Wat was vandaag het moment waar je om moest lachen?'
• 'Alles goed op school?' tegenover 'Wie zou je op school graag beter willen leren kennen?'
• 'Nog nieuws?' tegenover 'Welke droom verdient meer aandacht?'

De tweede vraag dwingt niemand, maar nodigt uit. En precies daar begint verbinding.

Drie dingen die je vanavond al kunt doen

• Spreek af dat telefoons tijdens het eten in een mandje of op het aanrecht liggen. Niet als straf, maar als afspraak die voor iedereen geldt, ook voor jou.
• Stel één open vraag en vraag daarna door. Doorvragen is belangrijker dan de eerste vraag; 'hoe voelde dat' brengt je verder dan een nieuwe vraag stellen.
• Begin zelf met een eerlijk antwoord. Wie zich als eerste uitspreekt, geeft de rest van de tafel toestemming om hetzelfde te doen.

Zo begon Wondercards
Omdat ik zag hoe moeilijk mensen dit vinden, begon ik met het schrijven van vragen die ik testte aan de tafels van mijn eigen restaurant. Ik zag telefoons in tassen verdwijnen en tafels die niet meer weg wilden. Uit die avonden groeide Wondercards: 52 kaarten met vragen en opdrachten, verdeeld over vier symbolen. Harten voor verbinding, klaveren voor humor, ruiten voor dromen en schoppen voor diepgang, plus twee jokers voor verrassing. Je kiest zelf hoe licht of hoe diep de avond wordt.

Trek vanavond eens een kaart aan tafel en kijk wat er gebeurt. Grote kans dat het gesprek langer duurt dan het eten.

Brenda van der Tas, oprichter Wondercards